Tuesday, February 8, 2011

ನಿರೀಕ್ಷಿಸದೇ ಬಂದ ಭಾಗ್ಯವಿದು



ಸಂದರ್ಶನ: ಕಾವೆಂಶ್ರೀ

ಜೀವಿ ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ. ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದ ದ್ರವ್ಯದ ದೃಷ್ಟಾರ. ಕನ್ನಡವೇ ಉಸಿರು. ಶಬ್ದ ಮಾಣಿಕ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನದ ಕಾಯಕ. ಇಗೋ ಕನ್ನಡದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದವರು. ಇವರು ಕನ್ನಡದ ನಡೆದಾಡುವ ಶಬ್ದ ಕೋಶ. ಅವರಿಗೀಗ ೯೮ರ ಇಳಿವಯಸ್ಸು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ಗಿಂತಲೂ ಒಂದು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವರು. ಗದುಗಿನ ಕಲಾಚೇತನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಕಾಡಮಿಯು ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಣಶ್ರೀ ಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿರುವ ನಿಘಂಟುತಜ್ಞ, ವಿದ್ವಾಂಸ, ಸಂಶೋಧಕ ಹೀಗೆ ಬಹುಮುಖಿಯಾಗಿರುವ ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದದ್ರವ್ಯದ ಜೀವಿಗೆ ೭೭ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ನುಡಿತೇರಿನ ಪೀಠವನ್ನೇರುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ.
ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಜೀವಿಯವರ ಹೆಸರು ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಿರಿಗೆ ಕೇಳಿಬಂದರೂ ಜಾತಿ, ಲಾಬಿ, ಇನ್ನಿತರ ವಿಚಾರಗಳಿಂದಾಗಿ ಜೀವಿಯವರನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸದೇ ಜೀವಿ ಹೆಸರನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನುಡಿತೇರಿನ ಪೀಠವೇರುವ ಭಾಗ್ಯ ಜೀವಿಯವರ ಪಾಲಿನದಾಯಿತು.
ಇಗೋ ಕನ್ನಡ ಎನ್ನುವ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಅಂಕಣವೊಂದನ್ನು ಸತತ ಹತ್ತುವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪ್ರೊ|| ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಹುದೊಡ್ಡದು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಅನುವಾದ, ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ನಿಘಂಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ......ಹೀಗೆ. ಸುಮಾರು ೧೯೭೩ರಿಂದ ೧೯೯೨ರವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ಬೃಹತ್ ಕೋಶದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಅವರು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೦ ಪುಟಗಳ ನಿಘಂಟು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಅನುವಾದ, ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ೬೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೩೯ರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ, ಬೋಧನಾ ವರ್ಗಗಳ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿ, ಮೈಸೂರು-ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಕಾಡಮಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಜೀವಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಅನುಪಮ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರುಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಬಹುಭಾಷಾ ನಿಘಂಟಿನ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ, ತೆಲಗು ಅಕಾಡಮಿಯ ಶಬ್ದಸಾಗರದ ಸಮಾಲೋಚನ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕರವೇ ನಲ್ನುಡಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗ
ನುಡಿತೇರಿನ ಪೀಠವನ್ನೇರುವ ಭಾಗ್ಯ ನಿಮ್ಮದಾದಾಗ?
ನಿರೀಕ್ಷಿಸದೇ ಬಂದ ಭಾಗ್ಯವಿದು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪೀಠವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸಂತೋಷ-ಖುಷಿಗಳೆರಡೂ ಮನತುಂಬಿ ಬಂದಿದೆ. ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಡದಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು. ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಋಣಿ.
ಅತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ವಿಚಾರವೇನು?
ಮೊದಲು ಯಾಕೆ ಹೀಗಾಯ್ತು ಅಂತ ಯೋಚನೆ ಮಾಡ್ಬೇಕು. ೫೦ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಮಾತ್ನಾಡೋರು, ಬರೆಯೋರು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವ್ಯಾಕರಣ ಬದ್ಧತೆ, ಶುಭ್ರತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸ್ತಾ ಇದ್ರು. ಯಾರು ಸಿದ್ಧತೆ ಇಲ್ದೆ ಇರುವಾಗ ಬರೆಯೋಕೆ ಶುರು ಮಾಡ್ತಾರೋ ಆವಾಗ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗ್ತದೆ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೈತಾ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆಯೋರು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಆಗ್ದೇ ಇರೋವಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ. ಬಂಗಾಲದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಅಷ್ಟಿಲ್ಲ. ನಮಗನಿಸುತ್ತೆ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಬೆಳೆದಿರುವಷ್ಟು ಇತರೆ ಭಾಷೆ ಬೆಳೆಯಲೇ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸವಲತ್ತುಗಳಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸವಲತ್ತಿನಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಗೌರವವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಯವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ನಂತರ ೨೦-೩೦ ವರ್ಷ ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ತು. ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದಂತಹವು ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿವೆ. ನವ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಅಂದ್ರೆ ಹೊಸಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದು, ಹಳೆ ಶಬ್ದಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಡಿಗರ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಗೆ ನಾವೀನ್ಯವೇನೋ ಬಂತು. ಆದರೆ ನವ್ಯವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮುಟ್ಟುವಂಥ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನವೋದಯ ಬಂದರೂ ಕೂಡ ಅದಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾದಂತಹ, ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲದ ಒಂದು ಆಂದೋಲನ ನಡೆಯಿತು. ಅದೇ ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಳುವಳಿ. ಆಗ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಆ ಭಾಷೆಯ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡ್ರು. ದಲಿತರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರವಾಗಿ ಆಂದೋಲನ ಆಯಿತು. ಆದ್ರೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಉದ್ಧಾರ ಎನ್ನುವುದು ದಲಿತರ ಭಾಷೆಯ ಉದ್ಧಾರವಲ್ಲ. ಕಾರಂತರು ಚೋಮನದುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದ್ರೆ ಅಲ್ಲಿ ಚೋಮನ ಉದ್ದಾರ ಆಗ್ಬೇಕಂತ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಇತ್ತು. ಚೋಮನ ಭಾಷೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಚೋಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಆಸೆಯಿಂದ ಬರೆದದ್ದು. ಆದ್ರೆ ಅವನು ಹಾಗೆ ಬದುಕಲು ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದುರಂತ ಆಗುತ್ತೆ. ಆಮೇಲೆ ದಲಿತರೇ ಬರೆಯೋಕೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ್ರು. ಆಗ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧ, ಉದ್ವೇಗ, ರೋಷ ಎಲ್ಲಾ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತು. ಭಾಷೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಾಯಿತು. ಈಗ ಅವರೂ ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಆಕಾಶವಾಣಿ, ದೂರದರ್ಶನ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನೀರಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಪದ ಸರಿ, ಯಾವ ಪದ ತಪ್ಪು ಅನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಧುನೀಕರಣ ಅನ್ನುವ ಪದ ಪದವೇ ಆಗೊಲ್ಲ. ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದಂಥ ಪದ "ಸೃಜನಶೀಲ" ನಿಜವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧ ಪದ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ಸೃಜನಶೀಲ ಅನ್ನೋದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಶೀಲ ಅನ್ನಬಹುದು. ಆಧುನೀಕರಣವನ್ನು ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸು ಅಂತಾ ಮಾಡಬಹುದಲ್ಲವೇ! ಯಾರೋ ನಾಲ್ಕು ಜನ "ಈಕರಣ" ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು "ಸಬಲೀಕರಣ", ’ಅಗಲೀಕರಣ’ ಗಳು ನುಸುಳಿವೆ. ನಾವು ಸರಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದಂತಹ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಇರಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ತೋರಿಸತಕ್ಕಂಥ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನನ್ನು
ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ತಪ್ಪು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಕ್ರಿಯಾಪದ ಇಲ್ಲದೆ ವಾಕ್ಯರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕುರಿತು ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ಏನು ?
ಸಿದ್ಧವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಬರೆದಾಗ ಈ ಶೈಲಿ ಒಂದುರೀತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯ್ತು. ಅವರು ಕ್ರಿಯಾಪದವಿಲ್ಲದೆ ವಾಕ್ಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋದ್ರು. ಬುದ್ಧಿವಂತರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೀತಾರೆ. ಅದೇ ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೇ ಮಾಡ್ತೀವಿ ಅಂತಾ ಹೋದ್ರೆ ಆಗೋದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವರ್ತಮಾನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕೂಡ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರ‍್ಬೇಕು.
ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳು?
ನಿಘಂಟು ಕ್ಷೇತ್ರ ತುಂಬಾ ವ್ಯಾಪಕವಾದದ್ದು. ನನ್ನ ನಿಘಂಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನೆಂದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನನಗೆ ಇವತ್ತೂ ಆ ನಿಘಂಟನ್ನು ನೋಡಿದ್ರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕು ಅಂತ ನನಗನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಘಂಟಿಗೋಸ್ಕರ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಇಲಾಖೆ ಇರಬೇಕು. ಅದು ಆಗದೇ ಹೋದರೆ ನಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕು. ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿಘಂಟು ಈಗ ೧೫೦ನೇ ವರ್ಷ ದಾಟಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕಛೇರಿ ಇದೆ. ಒಟ್ಟು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಜನ ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಛೇರಿಯೊಳಗೆ ಸುಮಾರು ೧೨೦ ಎಡಿಟರ‍್ಸ್ ಇದ್ದಾರೆ.
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಘಂಟು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರೋರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ! ಅದಕ್ಕೆ ದುಡ್ಡು ಇಲ್ಲ, ಗೌರವ ಇಲ್ಲ. ಆ ಕಡೆ ಯಾರೂ ತಿರುಗಿ ನೋಡೋದಿಲ್ಲ. ನನ್ನಂಥೋರು ಇರ‍್ಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ! ಈಗ ಆಗಿರುವ ಕೆಲಸ ಒಂದೊಂದು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಹೀಗೊಬ್ರು ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ರು- "ನೀನು ಬದುಕಿರುವಾಗ ನಿಘಂಟನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ರೆ ನೀನೇ ಪುಣ್ಯವಂತ." ಸರ್ಕಾರ, ಜನ ಈ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟು ಶಾಶ್ವತವಾದ ನಿಘಂಟು ಕಛೇರಿ, ಸರಿಯಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ತಂದು ಹಾಕಿದ್ರೆ ಒಳ್ಳೆ ಸೊಗಸಾದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ?
ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಈ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅವನತಿ ಹೊಂದಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಪಾಠ ಮಾಡದೇ ಇರುವವರನ್ನು, ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದವರನ್ನು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು ಅನ್ನೋ ದೃಷ್ಟಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಯಾವ ಜಾತಿಯ ಜನ ಅಲ್ಲಿ ಇರ‍್ಬೇಕು, ಯಾವ ಕಛೇರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದವರು ಎಷ್ಟಿರಬೇಕು, ಬಾಕಿಯವರು ಎಷ್ಟಿರಬೇಕು ಅಂತಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡದೇ ಇದ್ದ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಸಮಿತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪಾಠ ಹೇಳುವವರೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆಂದೇ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಸಬಾರದು. ಹಿಂದಿನವರು ಬರೆದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವವರು ಒಂದು ಶಬ್ದವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಓದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಂಡ ತೃಪ್ತಿಯ ಕ್ಷಣ ಯಾವುದು?
ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಶೀಲ ಕಥೆ ಬರೆದಿಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದವನು. ನಿಘಂಟು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ೪೦ ವರ್ಷ. ಬಿ.ಎಡ್.ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ೧೦ ವರ್ಷ ಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದೀನಿ. ಪ್ರೈಮರಿ ತರಗತಿಯಿಂದ ಎಂ.ಎ.ವರೆಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದೀನಿ. ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದೀನಿ. ಬೋಧನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಂಥ ಸಂತೋಷ, ತೃಪ್ತಿ ನನಗೆ ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಬರವಣಿಗೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಅವೆಲ್ಲಾ ನಿಘಂಟಿನೊಳಗೆ ಸೇರಿಹೋಗಿವೆ. ೨೦ ವರ್ಷ ಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಏನ್ ಮಾಡಿದ್ರಿ ಅಂತಾ ನನ್ನ ಯಾರಾದ್ರೂ ಕೇಳಿದ್ರೆ ನಿಘಂಟು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ಅನ್ನುತ್ತೇನೆ.
ಇಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಕಣ ಬರೆಹಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಮನ್ನಣೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಗಿದೆ?
ಈಗ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಅಂಕಣ ಬರೆಹ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಬೇರೆಬೇರೆ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ, ಭಾಷೆಗೆ, ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಬೆಲೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಕಮ್ಮಿಯಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಚ್ಚೆಸ್ಕೆಯವರ ಅಂಕಣ ಬರೆಹ. ಈಚೆಗೆ ಅಂಕಣ ಬರೆಹ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ವಾರ ಇಂಥಾದ್ದೇ ಬರಬೇಕೆಂದು ವಿಷಯ ಇಟ್ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬೇರೆಬೇರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದಕ್ಕೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸದಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪರಿಚಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಂಕಣಗಳಿವೆ. ಇಂಥಾದ್ದು ಹೆಚ್ಚಬೇಕು. ಅಂಕಣ ಬರಹವನ್ನು ತುಂಬಾ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾ.ಮಾ.ನಾ.
ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಕಣ ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅವರು ಎಷ್ಟು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ರು ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಕಣ ಬರೆಹ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭ ಅಲ್ಲ.

ವಿಳಾಸ : ಕಾವೆಂಶ್ರೀ ನೇಸರ ಉಪಾಹಾರ
ತೋಂಟದಾರ್ಯ ರಥಬೀದಿ ಗದಗ - ೫೮೨೧೦೧
ಸಂಚಾರಿ : ೯೪೪೮೪೩೬೪೬೬

ನಡೆದಾಡುವ ನಿಘಂಟು ಶಬ್ದರ್ಷಿ ಪ್ರೊ. ಜಿ.ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ



ಬನ್ನೂರು ಕೆ. ರಾಜು
ಸಾವಿರದ ಒಂಭೈನೂರ ಅರವತ್ತರ ದಶಕದ ಸಮಯ. ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ಪರಿಷತ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಹೀನಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಪರಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ನೌಕರರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ಸಂಬಳ ನೀಡುವುದಕ್ಕೂ ಆಗದಂತಹ ದುರ್ಗತಿ. ಆಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅದರ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪರಿಷತ್‌ನ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡು ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರದತ್ತ ಇವರ ಕೋಪ ಬಿಡುಬೀಸಾಗಿ ನುಗ್ಗಿತು. ಅದೊಂದುರೀತಿ ಸಾತ್ವಿಕಸಿಟ್ಟು. ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಮನವಿಯೊಂದನ್ನು ಗೀಚಿ ಕೈಲಿಡಿದುಕೊಂಡು ವಿಧಾನಸೌಧದತ್ತ ದಾಪುಗಾಲಿಟ್ಟು ನಡೆದೇ ಬಿಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ ಹೋದವರು ಬರಿಗೈಲಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಅರ್ಥ ಸಚಿವರ ಮುಂದೆ ಆರ್ಭಟಿಸಿ ಯಾರ ಸ್ವಂತಕ್ಕೂ ನಾವು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹಣ ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ, ಸರಸ್ವತಿ ಸೇವೆಗೆ ಹಣ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದು ಆ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ಗೆ ಬೇಕಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು. ಆಗ ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕವೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿಗೆ ಶಹಭಾಶ್ ಎಂದಿತ್ತು.
ಅಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಇಂಥ ಶಹಭಾಶ್‌ಗಿರಿ ಪಡೆದಿದ್ದವರು ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಾಂಡಿತ್ಯದಿಂದ ಮಿರಮಿರನೆ ಮಿಂಚುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಗುಪ್ತನಿಧಿ, ಶಬ್ದಗಾರುಡಿಗ ಪ್ರೊ|| ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ಜಾಯಮಾನ ಇವರದು. ನೋಡಲಿಕ್ಕೆ ಇವರು ಟಿ.ಪಿ. ಕೈಲಾಸಂ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ, ಎಲ್.ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರಂತೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಎತ್ತರವಿಲ್ಲದ ಕುಳ್ಳನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರೂ ಸಹ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಮನನನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದ ಎತ್ತರ, ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಸಾಹಸಿ.

ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಜಿ.ವಿ ಎಂದೇ ಆಪ್ತರಾಗಿರುವ ಇವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಅನುವಾದ, ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಿಘಂಟು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾಧನೆಯೊಂದು ಹಿಮಾಲಯವೇ ಸರಿ. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವರು ನಿಘಂಟಿನ ದೊಡ್ಡಗಂಟನ್ನೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿ ಕನ್ನಡದ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪದಕೋಶ ಇವೆರಡೂ ಅಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವನ್ನು ದೂರದ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆ.ಟಿ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಶೇಷಾದ್ರಿ ವಾಸು ಅವರ ಬರೆಹ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಬರೆಹ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದ ಅಂಧರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಈ ಬರೆಹ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿಗೆ ಇದರ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪದಕೋಶ ಇವೆರಡು ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಸಾಕು ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರ ಅಕ್ಷರಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಲು.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಬದುಕಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನೇ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟುವ ಕೈಂಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪದಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವೇ ಆಗಿರುವ ಇಂಥ ಅಕ್ಷರಬ್ರಹ್ಮ ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ನಾಡಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ಪು.ತಿ.ನ, ಕೆ.ಎಸ್.ನ, ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ, ಎಂ.ಆರ್.ಶ್ರೀ, ತ್ರಿವೇಣಿ, ವಾಣಿ, ಎ.ಎನ್.ಮೂರ್ತಿರಾಯರು, ಎಚ್.ಎಲ್.ನಾಗೇಗೌಡರಂಥ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಗ್ಗಜರು ಜನ್ಮವೆತ್ತಿದ ಮಂಡ್ಯದ ಮಣ್ಣೆಂಬುದೇ ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗಂಜಾಂ ಗ್ರಾಮ ಇವರ ಮೂಲ ಸ್ಥಳ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಡಿತರಾದ ಶಿಕ್ಷಕ ಗಂಜಾಂ ತಿಮ್ಮಣ್ಣಯ್ಯ ಇವರ ತಂದೆ. ತಾಯಿ ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಜೇಷ್ಠಪುತ್ರರಾಗಿ ಇವರು ಸಾವಿರದ ಒಂಭೈನೂರ ಹದಿಮೂರರ ಆಗಸ್ಟ್ ಇಪ್ಪತ್ಮೂರರಂದು ತಾಯಿಯ ಊರಾದ ಇದೇ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೈಗೋನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆರು ಮಂದಿ ಸಹೋದರರು, ಓರ್ವ ಸಹೋದರಿ ಇವರ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು. ಅರಮನೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಆಗಿದ್ದ ಇವರ ತಂದೆ ಗಂಜಾಂ ತಿಮ್ಮಣ್ಣಯ್ಯ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪತ್ರಕರ್ತರೂ ಆಗಿ ಪುರಾಣ ಕಥಾವಳಿ ಎಂಬ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು ಶಿವಮಹಾಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣ ಮುಂತಾದ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರು ಇಂಥವರ ಮಗನೆಂದರೆ ಕೇಳಬೇಕೆ? ಜೊತೆಗೆ ಮೂಲತಃ ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದ ವೇದೋಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಪಾರಂಗತ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದವರು. ಹಾಗಾಗಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಬಹುಬುದ್ಧಿವಂತರೇ ಆಗಿದ್ದ ಇವರು ದಿನಕಳೆದು ಬೆಳೆದಂತೆ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರವನ್ನು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಸುವರ್ಣ ಪದಕ ಸಹಿತ ಹೊನ್ನಶೆಟ್ಟಿ ಬಹುಮಾನದೊಡನೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆ ನಂತರ ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟಿ. ಮಾಡಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಅನುವಾದ, ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ನಿಘಂಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳತ್ತ ತಮ್ಮ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಟ್ಟರು. ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಇವರು ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಜಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜ್ಞಾನಪರಿಧಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿ ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವೆಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದು ಇವರಿಂದ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು.
ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರು ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸೃಜನೇತರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಅವರ ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಅರಳಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುಸುಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸೃಜನೇತರ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ನಯನಸೇನ, ಅನುಕಲ್ಪನೆ, ನಳಚಂಪು, ಅಕ್ರೂರ ಚರಿತ್ರೆ, ಲಿಂಡನ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಕಥೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪರಿಚಯ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ, ಕಬೀರ್, ಇದು ನಮ್ಮ ಭಾರತ, ಸರಳಾದಾಸ್, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ, ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ, ವಚನಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಸನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಷಡಕ್ಷರ ದೇವ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟು, ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪದಕೋಶ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು, ಹೊಯ್ಸಳ ಕರ್ನಾಟಕ ರಜತೋತ್ಸವ ಸಂಪುಟ, ಮುದ್ದಣ ಭಂಡಾರ ಭಾಗ-೧, ಮುದ್ದಣ ಭಂಡಾರ ಭಾಗ-೨, ಕಾವ್ಯಲಹರಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದವರು, ಪ್ರೊ|| ಟಿ.ಎಸ್. ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯನವರು, ಕವಿ ಜನ್ನ, ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪನವರು, ಕನ್ನಡದ ನಾಯಕಮಣಿಗಳು, ಕರ್ಣಕರ್ಣಾಮೃತ, ನಾಗರಸನ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ತಮಿಳು ಕತೆಗಳು, ಇಗೋ ಕನ್ನಡ-೧, ಇಗೋ ಕನ್ನಡ-೨, ಮುದ್ದಣ ಪದಪ್ರಯೋಗಕೋಶ, ಎರವಲು ಪದಕೋಶ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಅಂತರಂಗ ಮುಂತಾದವು ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು. ಇವರ ಇಗೋ ಕನ್ನಡ ಅಂಕಣವಂತೂ ನಾಡಿನ ಮನೆಮಾತು.
ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಷ್ಟೇ ಇವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲ. ಇವರದು ಸಮಾಜಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಬಹುಮುಖಿ ಸಾಧನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರ ಹೆಸರು ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಇವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ ಏನೂ ಕಮ್ಮಿಯಲ್ಲ. ೧೯೭೩ ರಿಂದ ೧೯೯೨ ರವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡ ಬೃಹತ್ ಕೋಶದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಬೃಹತ್ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ೧೯೬೪-೧೯೬೯ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಪರಿಷತ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಹರ್ನಿಶಿ ದುಡಿದಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ಕೋಶದ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ನಿಘಂಟುಕಾರರ ಸಂಘದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಸಮಿತಿಯ ಕನ್ನಡ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ನಿಘಂಟು ರಚನೆಯ ಹಲವಾರು ಸಮಿತಿಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿದಿರುವ ಇವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾಯಕ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾಡು ಮೆಚ್ಚುವಂತಾದ್ದು.
ನಿಘಂಟು ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಂಚಾರಿಜೀವಂತಪದಕೋಶ, ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರವೀಣ, ಪದಗಳಕಣಜ, ನಿಘಂಟು ನಿಸ್ಸೀಮ, ಶಬ್ಧರ್ಷಿ, ಪದಜೀವಿ, ಪದಗುರು, ನಡೆದಾಡುವ ನಿಘಂಟು, ಶಬ್ದಸಂಜೀವಿನಿ, ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ, ಶಬ್ದಸಾಗರ, ಶಬ್ದಸಹಾಯವಾಣಿ, ಶಬ್ದಗಾರುಡಿಗ, ಶಬ್ದಶಿಲ್ಪಿ, ಚಲಿಸುವ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ, ಕನ್ನಡದ ಕಿಟ್ಟಲ್..... ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಬಿರುದುಗಳ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದಿರುವ ಶತಕದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯಭೀಷ್ಮ ಪ್ರೊ|| ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರ ಸಾಧನೆಯ ತೂಕಕ್ಕೆ ಯಾವ ಬಿರುದುಗಳೂ ಭಾರವೆನಿಸದು.
ಇವರ ಮುದ್ದಣ ಭಂಡಾರ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಕೆನಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಗೌರವ ಆತಿಥ್ಯ, ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಶಂಬಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಸೇಡಿಯಾಪು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ವನಮಾಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ದಣ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮೂಡುಬಿದರೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಗೌರವ, ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅನಕೃ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಸ್ವರ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಜತೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ್ ವಾಙ್ಮಯ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರ, ಗೌರವ-ಸನ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಇವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತೆಯೇ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಡಾ|| ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಿ.ವಿ.ಯವರನ್ನು ಕುರಿತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ (೨೦೧೦) ತೆಗೆದಿರುವುದು ಇವರಿಗೆ ಸಂದ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವವೇ ಆಗಿದೆ. ಈಗ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಕಳಶಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ೭೭ ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪೀಠವನ್ನು ಪ್ರೊ|| ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

ನಿಜಾಮರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೋರಾಡಿದವರು


ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೃಪತುಂಗನಾಳಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು ಚರಿತ್ರೆಯ ದುರಂತ. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮನಿಗೂ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೂ ಆದ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ, ರಾಯಚೂರು, ಗುಲಬರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ನಿಜಾಮನಿಗೆ ಲಭಿಸಿದವು. ಶೋಚನೀಯ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ನಿಜಾಂ ಹಾಗೂ ಪೇಶ್ವೆಯವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಸಿ, ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳ ದರ್ಪದಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಹೀನ ದಿಶೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕೇವಲ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಯಿತು. ಈ ಸಂಕಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದವರೆಂದರೆ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರು. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕೀರ್ತಿ ಅಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಅಂದಿನ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರು. ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರ ಅಪಾರ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾವು ಸ್ಮರಿಸಲೇ ಬೇಕಾದ ಮಹನೀಯರೆಂದೆ, ಪಂಡಿತ ತಾರಾನಾಥರು, ಪೂಜ್ಯ ದೊಡ್ಡಪ್ಪಅಪ್ಪ, ಬಾಲ್ಕಿಯ ಚೆನ್ನಬಸವ ಪಟ್ಟದೇವರು, ಉದ್ಗೀರ್ ಸಂಗ್ರಾಮಪ್ಪ, ಹೆರೂರು ಮಾಸ್ತರ, ಪ್ರಭುರಾವ್ ಕಂಬಳಿವಾಲೆ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಷಿ ನರಸಿಂಗರಾವ್ ಮುಂತಾದವರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಧಾರೆ ಎರೆದ ಬೀದರಿನ ಪ್ರಭುರಾವ್ ಕಂಬಳಿವಾಲೆಯವರನ್ನು ಕುರಿತ್ತದ್ದಾಗಿದೆ.
ಈಗ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಲಾತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉದ್ಗೀರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುರಾವ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಉರ್ದು ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಅವರು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದು ಕನ್ನಡವನ್ನೇ. ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದು ಕನ್ನಡವನ್ನೇ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದು ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೇ. ೧೯೨೬ರಿಂದ ೧೯೩೪ರವರೆಗೂ ಅವರು ಉದ್ಗೀರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅ.ನ.ಕೃ. ಜಯದೇವಿ ಲಿಗಾಡೆ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಉದ್ಗೀರಿಗೆ ಕರೆಯಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಚನ ಸಪ್ತಾಹ ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿಯೇ ಉದ್ಗೀರ್, ಲಾತೂರು ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ, ಬ್ಯಾರಿಷ್ಪರ್ ಎಂ.ಎನ್.ಸರದಾರ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಕನ್ನಡದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣಪತಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಮಾನ್ಷಿನರ ಸಿಂಗರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮರಾಠಿಗರು, ಬೀದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಮಾಡಿದರು. ಬೀದರನಂತಹ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಗರು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಈ ಘಟನೆ ಅವರ ಬದುಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಉದ್ಗೀರಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ತೊರೆದು ಬೀದರಿಗೆ ಬಂದು ಕನ್ನಡದ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಮುಡುಪಿಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ ಬೀದರಿಗೆ ಬಂದು ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಭೆಯೊಂದನ್ನು ಕರೆದು ಕನ್ನಡದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ "ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ"ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪ್ರಚಾರ, ನಾಡಹಬ್ಬ ಆಚರಣೆ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಗಳೇ ಈ ಸಮಿತಿಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಜಾ, ಆರ್.ಆರ್.ದಿಗ್ಗಾವಿ, ಭೀಮಶೇನರಾವ್ ತಾಳೀಕೋಟೆ ಮುಂತಾದವರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಡಹಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪಗೃಹ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಬಿ.ಎನ್.ದಾತಾರರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಣ್ಣಾರಾವ್ ಗಣಮುಖಿ, ಸಿದ್ಧಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕ, ವಿ.ಬಿ.ನಾಯಕ, ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬಂದು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ನಾಡಹಬ್ಬದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಡಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕೋಳೂರು ಮಲ್ಲಪ್ಪ, ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿ ಲಿಗಾಡೆಯವರು, ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ನಾಡಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅ.ನ.ಕೃ., ಶಿವರಾಮಕಾರಂತರು ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಗೆಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಮೂಡಿತು. ನಾಡಹಬ್ಬ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾಂದೇಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಗಲೂರು ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸಿದರು. ಕುತೂಹಲದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ದೇಗಲೂರಿನ ಮರಾಠಿಗರ ಮನಗೆಲ್ಲಲು ಸಮ್ಮೇಳನ ಮೊದಲ ದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಸಿದರು. ಎರಡನೆಯ ದಿನದಂದು ಸಿದ್ಧಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಷಿನರ ಸಿಂಗರಾವ್ ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾತನಾಡಿದ್ದನ್ನು ಮರಾಠಿಗರು ಮನಸಾರೆ ಒಪ್ಪಿದರು. ಇದು ಪ್ರಭುರಾಯರ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಗೋದಾವರೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿದ್ದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆಂದೇ ಪ್ರಭುರಾವ್ ಅವರು ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಮುಂಚೆ ಹೋಗಿ ಜನರ ಮನ ಒಲಿಸಿ ಚಂದಾ ಕೂಡಿಸಿ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮಾಡಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ.
ಪ್ರಭುರಾವ್ ಅವರು ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾತಮ್ರಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿಯೇ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಐದನೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಸಾವಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆಂದೇ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಸಾವಿರ ಮಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಗಳು ಊಟ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿ ಮೂರು ದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ಡಾ|ಪದ್ಮನಾಭ ಪುರಾಣೀಕರು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಪಂಚಭಾಷಾ ಕವಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ಒಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರಂತೆ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ೪೧ನೆಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನೂ ಇವರೇ ಡಾ||ಡಿ.ಎಲ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು. ಬೀದರಿನಂಥ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ನಡೆಸಿದ್ದು ಇವರ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಮೆಚ್ಚಲೇಬೇಕಾದ ವಿಷಯ ಎಂದರೆ ಬೀದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಡಹಬ್ಬ. ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆದ ಭೂಮರೆಡ್ಡಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖರೆಂದರೆ ಪ್ರಭುರಾವ್ ಕಂಬಳಿವಾಲೇ.

ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಧ್ರುವನಾರಾಯಣ
೧೦/೨ ೧೩ಎ ಕ್ರಾಸ್,
೨ನೇ ಬ್ಲಾಕ್, ಜಯನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು-೧೧
ದೂ: ೨೬೫೬೧೬೦೮

ನೆನಪುಗಳ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ನಾಡೋಜ



ಸಂದರ್ಶನ: ಆಶಾ ಶಂಕರೇಗೌಡ

ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒದಗಿದೆ ಉದ್ಯಾನನಗರಿಗೆ ಭಾರತಾಂಬೆಯ ಹಿರಿಮಗಳ್ ಕನ್ನಡಾಂಬೆಯ ಹಬ್ಬದ ಸಿರಿ ಆಚರಿಸುವ ಭಾಗ್ಯ, ೭೭ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಮಗಳ ಮದುವೆಗೆ ಅಣಿಯಾಗುವಂತೆ ಮನೆಮನವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಿಂಗರಿಸುವ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ ಬೆಂಗಳೂರು. ಅರಿಶಿನ ಕೆಂಪುವರ್ಣಗಳ ಸಂಗಮದ ಕನ್ನಡಮ್ಮನ ಧ್ವಜ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲು ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹಳೆಯ ನೆನಪನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕುವಂತೆ ನಾಡೋಜ ದೇಜಗೌ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದೆವು. ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಾರೋಗ್ಯವಿದ್ದರೂ ಮಂದಸ್ಮಿತರಾಗಿ ಎದ್ದು ಕುಳಿತು ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬಿದ ಕಂಗಳಿಂದ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಾಡೋಜ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ ಮಹಾಚೇತನ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಮರಣೀಯರು ಎಂದು ತಮ್ಮ ಮಾತು ಶುರುವಿಟ್ಟರು.
ಕ.ಸಾ.ಪ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಎಂ.ಆರ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಯವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಭಿರುಚಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಂಪು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಆಲದಮರದಂತೆ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ನಗರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂವತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೇರೂರುವಂತೆ ಭದ್ರಬುನಾದಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟವರು ಜಿ.ನಾರಾಯಣ್‌ರವರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸದ್ವಿನಿಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪವಿತ್ತವರು ನಾಡೋಜ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ್‌ರವರು.
ಬಯಸದೇ ಬಂದ ಭಾಗ್ಯ
ನಾನು ಯಾವುದನ್ನು ಬಯಸಿ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವು ಅರಸಿ ಬಂದವು ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ನಾರಾಯಣ್ ಅದೊಂದು ದಿನ ಹಾರ ಹಾಕಿ ನನ್ನನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಏಕೆ ಎಂದಾಗ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಈ ಬಾರಿಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದರು. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆನಂದಾಶ್ಚರ‍್ಯಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಘಟಿಸಿದವು. ಬಯಸದೇ ಬಂದ ಭಾಗ್ಯ ಅದಾಗಿತ್ತು. ತತ್‌ಕ್ಷಣ ನನ್ನ ಗುರುಗಳಾದ ಎಸ್.ವಿ.ರಂಗಣ್ಣನವರ ನಂತರ ನನ್ನ ಪಾಲಾಗಬೇಕಿತ್ತು ಅದು ಎಂದೆನಿಸದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುನ್ನ ನನ್ನ ಗುರುಗಳು ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ಹರಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಹಿರಿಮೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷಿ.
ಮೆರವಣಿಗೆ (ಮದುಮಗನ ದಿಬ್ಬಣ!)

ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭದ ಆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಸಾರೋಟಿನಲ್ಲಿ ಮದುಮಗನಂತೆ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಜನಜಾತ್ರೆಯಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಹಾರ ತುರಾಯಿಗಳ ಮೇಳ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಪಡಸಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಈ ಸವಾರಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರನ್ನು ಕಂಡು ಮನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಥಕ ಭಾವ ಮೂಡಿತು. ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನ ದಿಬ್ಬಣವೇನೋ ವೈಭವೋಪೇತವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಮದುಮಗನಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ೫೧ರ ಪ್ರಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಮರುದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದವು.
ಫೋರ್ಟ್‌ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಆಗ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ದೇಜಗೌ ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಕನ್ನಡದ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಸಂಭೋದಿಸಿದ್ದರು.
ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ವೀರೇಂದ್ರಪಾಟೀಲರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ದೇಜಗೌರವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದರು. ನಗರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳರ ಆಯ್ಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ನಾನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮ ತೀವ್ರವಾದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ. ೧ ರಿಂದ ೨ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅದ್ದೂರಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮುಗಳಿ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿಗ್ಗಜರು ಹಾಜರಿದ್ದ ಸಮಾರಂಭವು ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಯಾವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೂ ಇಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ವರೂಪ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಜಗಜಾಂತರ. ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ದರ್ಬಾರಿನಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಬಾರಿ ಬದ್ಧತೆಯುಳ್ಳ ಕರವೇಯ ನಾರಾಯಣಗೌಡರು ಇನ್ನಿತರರು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮ್ಮೇಳನವು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಜನರು ಸಾಗರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅಗಾಧ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ವಿನಿಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೆಲ, ಜಲ, ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಾವ್ಯ, ಕವಿಗಳ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತಳಾಗಿರುವ ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯ ಈ ಉತ್ಸವವು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೈಮರೆಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಗಿದ ವಯಸ್ಸಲ್ಲಿ ಆ ರಸಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸವಿಯುವಾಸೆಯೂ ನನಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯ
ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚಾಕಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯವೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸ್ಥೂಲವಾದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕನ್ನಡವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಹಣ ಬೇಕಾದರೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡವು ಸರ್ವಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ, ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡಮಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾಲಿಸುವುದಾದರೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತ ಬೇಡ.
ನಾರಾಯಣಗೌಡರು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇದೆ, ಪರಿಷತ್ತು ಇರುವುದೇಕೆ? ಮಾತನಾಡಿ ಅದನ್ನು ದೊರಕಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಿ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಕ್ಕೊರಲಿನ ಕೂಗು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿ ಎಂದು ಭಾವುಕರಾದ ಆ ಹಿರಿಜೀವ ಅಂದಿನ ನೆನಪನ್ನು ಮೆಲ್ಲುತ್ತ ಮುಂದಿನ ಉತ್ಸವದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತು ಮುಗಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಶಿಖರ ಸದೃಶ ಶಕ್ತಿಯು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದೆ ಹೆಮ್ಮೆ. ತನ್ನ ಗುರು ರಸಋಷಿ ಕುವೆಂಪುರವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಈ ಕನ್ನಡ ಸುತನ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಈಡೇರುವಂತಾಗಲಿ. ಇದು ಎಲ್ಲರ ಚಿತ್ತ.

ಸಾಧಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿ

ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಸಾಹಿತಿ, ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಡಾ.ನಲ್ಲೂರು ಪ್ರಸಾದ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಅವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ನಲ್ನುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಂಟು, ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.



ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬಗೆ ಹೇಗೆ?
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ನನ್ನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಸಂಬಂಧ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಂಥವನು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಂತಹ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ತಪ್ಪದೇ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಕಲ್ಲು ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ನನ್ನ ನಾಲ್ಕೈದು ಸದಭಿರುಚಿಯ ಗೆಳೆಯರು, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಗತಿಗಳು, ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು.
ತದನಂತರ ಹಂಪನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರ ಪರಿಚಯವಾಗಿ, ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾನಪದ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಗೌರಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ನನಗೆ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆತಂತಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ತರಗತಿಗಳೆಂದರೆ ಬಹಳ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕರಪಾಲ ಮೇಳ, ಸೋಬಾನೆ ಪದ, ಕುಣಿತ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪಗೆರೆ ತಿಮ್ಮರಾಜು ಅವರೆಂಥ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು, ದೊಡ್ಡಹುಲ್ಲೂರು ರುಕ್ಕೋಜಿರಾವ್, ಪತ್ರಕರ್ತ ಶಮಂತ ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಇಪ್ಪತ್ತು ಜನ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ನನ್ನ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಆ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು.
ಹಂಪನಾ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ’ಬೆಳ್ಳಿ ಬಿಟ್ಟ ಬಳ್ಳಿ ಮಾಲೆ’ಯೊಳಗಡೆ ನನ್ನ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಾನು ಬರೆದಂತಹ ’ನಲ್ಲೂರು ದೊರೆಕಾಳಿ’ ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಆ ಪುಸ್ತಕ ನಾಡಿನ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನನಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ಆ ನಂತರ ಜಿ.ಎಸ್.ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ "ಕನ್ನಡ ನುಡಿ"ಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಒಳಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದೆ. ಮುಂದೆ ಹರಿಕೃಷ್ಣಪುನರೂರವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಕೋಶಾಧ್ಯಕ್ಷನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಸದಾವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವಿಚಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನುವಾಯಿತು. ೩-೪ ದಶಕಗಳ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಪರಿಷತ್ತು ಹೇಗಿದೆ? ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು? ಇನ್ನು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾದ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಮೂಡಲು ಅವಕಾಶ ದಕ್ಕಿತು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ೨ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೀರಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನೆಗಳೇನು? ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳೇನು?
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ಆರಾಮಾಗಿ ಇದ್ದು ಹೋಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಂದವನಲ್ಲ ನಾನು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪರಿಷತ್ತೇ ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಅದರ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲೆ. ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಔನ್ನತ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಕನಸು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಇರಿಸಿದವನು ನಾನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರೊಡನೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಯಾವುದು ಕಾರ್ಯಸಾಧುವೋ? ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ೧೦ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು. ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅರಿವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿ ಅಡಿಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವ ಆತಂಕ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಪ್ರೊ.ಚಂದ್ರಪ್ಪ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ನೀವು ಸಾಧಿಸುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ಈ ನಾಡಿನ ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಈಗ ೨ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದು ಮೂರನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆ ಇದೆ. ಕಾರಣ ೧೦ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಅಷ್ಟನ್ನೂ ಅತ್ಯದ್ಭುತವೆನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವ ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ.
ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತೀ ಜಿಲ್ಲೆಗೂ ೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನವರೇ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಹಳ್ಳಿಗರು ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿರುಚಿ ಮೂಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದೇನೆ. "ಕನ್ನಡ ನುಡಿ" ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಹೊಸ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.
ಪರಿಷತ್ತು ಬರೀ ಬೆಂಗಳೂರಿಗರ ಸ್ವತ್ತಲ್ಲ. ಅದು ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸರ್ವರೂ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಕನಸು ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು. ಅದೂ ಕೂಡ ನನಸಾಗಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಾಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ೨ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ತೆರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಿಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಹೂರಣದಿಂದ ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಆದಾಯವೂ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ಬಂದ ಆದಾಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿಂದು ಹಾಕುವ ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ geಟಿeಡಿಚಿಟ ಚಿಛಿಛಿouಟಿಣಗೆ ಹಾಕಿ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚವೆಂದು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಪ್ರತಿ ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ೭೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪರಿಷತ್ತಿಗಾಗಿ ತೆಗೆದಿಟ್ಟು, ಉಳಿದ ೩೦ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವು ನನಗಿದೆ.
ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತಡೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ನನ್ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಕುವೆಂಪು ಸಭಾಂಗಣದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾನಪದ ತರಗತಿಗಳು, ಶಾಸನ ಶಾಸ್ತ್ರ ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಎಂಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ.ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಾಗೆ ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೋರಿದ್ದೇನೆ ಅದೀಗ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ೪೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಂತಹ ನಿಘಂಟು ಮರುಮುದ್ರಣ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೧ ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ತಂದು ನಿಘಂಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇಂದು ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಕೈ ಸೇರುವಂತಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೂಡ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ ಎಂತಲೇ ನಾನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ೩ ಕೋಟಿ ೪೫ ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪರಿಷತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ನಾನು ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೬೦ ಸಾವಿರವಿದ್ದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ೧ ಲಕ್ಷ ೨೦ ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹವೂ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಇದೂ ಕೂಡ ಒಂದು ದಾಖಲೆ ಇರಬಹುದು. ಪರಿಷತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸಗಳು ಸಾಗುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಾಡಿನ ಜನತೆ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡುವಂತಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ಅಚ್ಚುಕೂಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ...
೩ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ೨ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿ ಇದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೆರಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿವೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮಾವೇಶ- ಕೂಡಲ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ.
ಇಷ್ಟನ್ನೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾದರೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದದ್ದಕ್ಕೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾರ್ಥಕ.
೨ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಯೆನ್ನದೆ ದುಡಿದಿದ್ದೇನೆ. ಮನೆ, ಮಡದಿ, ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮರೆತೇ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಸಾರ್ಥಕವೆನಿಸಿದೆ. ಸಮಾಧಾನ ತಂದಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಇದೆ.
ಮೂಲತಃ ನೀವೊಬ್ಬ ಕವಿ, ಜೊತೆಗೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರೂ ಸಂಶೋಧಕರು ಆಗಿದ್ದೀರಿ. ಈ ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಾದಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ?
ನನ್ನೊಳಗಿನ ಕವಿ ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ ಅಷ್ಟೆ. ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಇದು ರೀತಿಯ bಟಚಿಛಿಞ ಠಿeಡಿioಜ ಏನೋ ಎಂದು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ಬೇಸರವೂ ಆಗುವುದುಂಟು. ನನ್ನ ಕೆಲವು ಮಿತ್ರರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ನಲ್ಲೂರೊಳಗಡೆ ಕವಿ ನಲ್ಲೂರು ಇದ್ದೇ ಇರ‍್ತಾನೆ. ಈಗ ಆಡಳಿತಗಾರ ನಲ್ಲೂರು ಮೇಲೆದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಒದಗಿ ಬಂದಿರುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕ ನಲ್ಲೂರು ಜಾಗೃತವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಸ್ಥೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನನಗೆ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನವೆಂದರೆ ನನ್ನೊಬ್ಬನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ಸಾವಿರಾರು ಹುಡುಗರಿಗೆ, ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತುಂಬುವಂಥ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವಂಥ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಸಾಧನೆ ಸಾಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದೂ ಕೂಡ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸವೇ. ನನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಲಾಭವಾಗದೆ ಹೋದರೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಆದ ಲಾಭವನ್ನು ನನಗಾದ ಲಾಭವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಈ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಹೊರ ಬಂದ ನಂತರ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವಗಳು ಜೊತೆಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಂದಿನಂತೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ಭರವಸೆ ಇದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸುವ ಕಾರಣವೇನು? ಇವತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಇದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವೇನು?
ಸ್ವತಃ ನನಗೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎನಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸುಮಾರು ೩೦ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದವನು. ಆಗ ಇದ್ದಂತಹ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೂ ಇಂದು ಇರುವ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೂ ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವೆನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭೌತಿಕವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬಿಡಿ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೇರುಗಳು ಪಲ್ಲಟವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಭಯ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಭಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡತನ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆಯೇನೋ ಅನ್ನುವ ಹಾಗಿದೆ. ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡತನ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಎಳೆ ಏಟು ಕೊಡುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದು ಬೃಹತ್ ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಾಗ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಚಲನಶೀಲತೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ನಿಜ. ಬದಲಾಗಲೇಬಾರದು ಎಂತಲೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ iಜeಟಿಣiಣiಥಿ ಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೂ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ವಿಚಾರ, ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇರಲೇಬೇಕು. ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂದಾದರೆ ಬಹುಶಃ ನಾವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮತನಕ್ಕೂ ಉಳಿಗಾಲವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಜಾತ್ರೆ, ಪರಿಶೆ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಹೇಳುವುದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಏನು?
ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಅನೇಕರ ವ್ಯಂಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿರುವುದು ನಿಜ. ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಜಾತ್ರೆ, ಪರಿಶೆ ಎನ್ನುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಂಗ್ಯಕಾರರನ್ನು ನಾವು ಸ್ವಾಗತಿಸೋಣ.
ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವೆನ್ನುವುದು ನಿಜವಾದ ಕನ್ನಡದ ಪರಿಶೆ, ಕನ್ನಡದ ಜಾತ್ರೆ. ಜಾತ್ರೆಗೆ ಪರಿಶೆಗೆ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೇ? ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ೧ ಲಕ್ಷ, ೨ ಲಕ್ಷ ಜನರು ಸೇರುತ್ತಾರೆಂದರೆ ನಾವೇನು ಜನರನ್ನು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಊಟ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ, ಸೀರೆ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ ಬನ್ನಿ ಎನ್ನುವ ಆಮಿಷವನ್ನು ಒಡ್ಡುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಒಂದು ಇದೆ. ಕನ್ನಡ ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಅಮೃತದ ಸವಿಗಾಗಿ ಜನ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾವಿದ್ವಾಂಸರು, ಪ್ರಖಾಂಡ ಪಂಡಿತರು ಬರುವ ಹಾಗೆ ತಡೀಯಪ್ಪ ಹೇಂಗೆ ನಡೀತಾದೆ ನೋಡೋಣ ಅಂತ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀ ಸಾಮಾನ್ಯನು ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಸರಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಜರುಗುತ್ತಿದೆ ಇದರ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ರೂಪುರೇಷೆಗಳೇನು?
ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತರುವುದಷ್ಟೇ ಬಹಳ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಕನಸಿದೆ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನ ಸಂಭ್ರಮಿಸಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಬೇರೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಾದರೆ ಜನರು ಸ್ಪಂದಿಸುವ ರೀತಿಯೇ ಬೇರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಂದಂತಹ ಗೌರವ ಸದಾವಕಾಶ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹಳ್ಳಿಯವರು, ಪೇಟೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಶಿವಾಜಿನಗರದವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ಹಲಸೂರಿನವರಿಗೆ ಅದರ ಗಂಧವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿಯೇ ೧೫ ದಿವಸಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಘಟಕಗಳಲ್ಲೂ "ನುಡಿತೇರು" ಎನ್ನುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಸಮರ್ಪಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕುರಿತಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದ್ದೇವೆ. "ನುಡಿತೇರು" ಕೊನೆಯ ದಿವಸ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ವಿಚಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಹರಡುವ, ಮನೆಮಾತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂದು ದಾಖಲೆ ಆಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕನಸು ನನ್ನದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನತೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ನೆರವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ನೌಕರರು, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಸ್ಪಂದಿಸಿದರೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಕಾರ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ವಾಸ್ತವ ಬೇರೆ, ಆದರ್ಶ ಬೇರೆ. ಮಾತನಾಡುವವರು ಒಂದು ಕಡೆ ಇರ‍್ತಾರೆ. ಮಾಡುವವರು ಒಂದು ಕಡೆ ಇರ‍್ತಾರೆ. ಮಾತನಾಡುವ, ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಮಿಲಾಕತ್ ಆದ್ರೇನೆ ಸಮ್ಮೇಳನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗೋದು. ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಶ್ರೀ ಸಾಮಾನ್ಯನೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸಮ್ಮೇಳನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ಪರಿಷತ್ತೊಂದೇ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಯಾವ ಭ್ರಮೆಗಳು ನನಗಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯಾರನ್ನೂ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡೇ ಕನ್ನಡದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಸಮ್ಮೇಳನದ ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು? ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೇ ಪಾಲಿಸುವಿರಾ? ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆಯೇ?
ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಧಾನ ವೇದಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದೂ ೨ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಂತರ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಬೆಂಗಳೂರನ್ನೇ ಕುರಿತಾದ semiಟಿoಡಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಿಂದಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಗತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದದ್ದು. ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ತಮಾನದ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ನಾಳಿನ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಕುರಿತಾದದ್ದು. ನಮ್ಮ ಕನಸಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಸಾಹಿತಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಣಿತರು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವತ್ತಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರುವ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗೆಗಿನ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಆಪ್ತತೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಂಟು ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನಗರದತ್ತ ಗ್ರಾಮೀಣರ ಚಿತ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರಗಳು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಹೀಗೆ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸತನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆನ್ನುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ.
ಇನ್ನು ನಾಡು ನುಡಿಗೆ ದುಡಿದಂತಹ ಕೆಲವು ಮಹನೀಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಯುವ ಕವಿಗಳು, ಬರಹಗಾರರು, ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಹಳೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಗೆ ಪರಿಷತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ದೂರದ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು?
ಈಗ ನೋಡಿ, ಒಂದು ಬಹಳ ವೈಚಾರಿಕವಾದ ಸಂಗತಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲೇಬೇಕೆಂದೇನು ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿರುಚಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಭ್ರಮೆಗಳು ಬೇಡ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈಗ ನನ್ನನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಕಾವ್ಯ, ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದನ್ನುಳಿದು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನಗಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತಹ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನ ಜಮಾಯಿಸುತ್ತಿದುದನ್ನು ನಾನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎಷ್ಟೇ ದೂರವಿದ್ದರೂ ತಮಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಜನ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಕಾರ್ಯಗತವಾಗದೆ ಕಾಗದಗಳಲ್ಲೇ ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿ ನಿಂತಿರುವುದು ತಮಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಆಲೋಚನೆ ಇದೆಯೇ?
ನಿರ್ಣಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಬೇಡವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಾರಣ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪರಿಷತ್ತು. ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಬೇಕಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಿಂದಲೂ ಸಾವಿರಾರು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮೇಳನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ನಾಲ್ಕೈದು ಈಡೇರಿರುವುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವು ಇದ್ದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾವು ಚಂಪಾರವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಮಿತಿಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಮಧ್ಯ ಮಧ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಷ್ಟೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೋ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೋ? ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಚಂಪಾರವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾರಿ ಕುರಿತಾದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ, ಕನ್ನಡ ಜನತೆಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು ಇದೆ. ನಿಮ್ಮ ನಿಲವು?
ಹೋರಾಟವೆಂದರೆ, ಕೇವಲ ಚಳವಳಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ನಾನು ಕೂಡ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. issue bಚಿseಜ ಆದಂತಹ ಒಂದು ಹೋರಾಟ ಅದು.
ಪರಿಷತ್ತು ಬರೀ ಚಳವಳಿಯ ನೆಲೆಯೊಳಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಇವೆ. ಬಹಳ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿಗೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಪರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಾವು, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಹೋರಾಟದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅತ್ಯದ್ಭುತವೆನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಜನತೆ ಗಮನಿಸಿದೆ. ನಾನು ಕೂಡ ನಾಡಿನ ತುಂಬ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆ ಸಾಧನೆಯೇನಲ್ಲವಲ್ಲ. ಆ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆತದ್ದು ತಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರವೇ.
ಸರ್ಕಾರ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಪರಭಾಷೆ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಾಗ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಉಗ್ರವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಇನ್ನು ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಾಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಮಾಡ್ತಿರಿ? ಅದು ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆಯಲ್ಲಾ. ನಾನು ಮತ್ತು ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಟಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಚಳವಳಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಸ್ಥರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಅನ್ಯಭಾಷಿಕರ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ವಲಸೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು, ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವೇ ಇಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪಾತ್ರವೇನು?
ಅನ್ಯಭಾಷಿಕರ ವಲಸಿಗರ ಸಮಸ್ಯೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ನಗರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಹೌದು. ಈಗ ನಮ್ಮವರು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಇಲ್ಲವೇ? ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಹೋಗಬಹುದು ಅದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಜ ಕೂಡ. ನೀವು ಎಲ್ಲಿಯವರಾದರೂ ಆಗಿರಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ಆಶಯ.
ಇಲ್ಲಿಯ ಆಡಳಿತ ಕನ್ನಡದ್ದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಕನ್ನಡದ ಆಡಳಿತ ಬಿಗಿಯಾದರೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರೂ ಸಹ ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ, ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಕಛೇರಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡು ಬನ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬರದಿದ್ದರೂ, ಬೇರೆಯವರ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ ಬರೆಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸಾಮಾನ್ಯನ ಪ್ರೀತಿ ಇವೆರಡರ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ.
ಎಲ್ಲರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದೇ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉದ್ದೇಶ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದ ಜನ ಕನ್ನಡ ಬಳಸುವ, ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಕನ್ನಡದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬದಂತೆ ಉತ್ಸವದಂತೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ, ಅದರಿಂದ ಕನ್ನಡತನದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದೇ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಧ್ಯೇಯ. ಒಂದು ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಚ್.ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದರು. ನಾವೆಲ್ಲಾ ಇಂದು ನಾಯಕರಾಗಿ ನಿಂತು ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಂದಲೇ ನಮಗೆ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿ, ಕನ್ನಡ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಾಗೇನೇ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲೂ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ರಾಜಕಾರಣಿಯೇ ಆದೊ ಅಂತ. ಹೀಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನನಗೂ ಕೂಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇವತ್ತಿನ ಈ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂಥವರಿಗೂ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆಯೇ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಿದೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಮ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಜ್ಞೆ ಕಾರಣ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಕನಿಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಾದರೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ?
ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕನ್ನಡದ ಫಲಕಗಳೇ ಇರುವಂತಾಗಬೇಕೆನ್ನುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಜನಮುಖಿಯಾಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹೆಬ್ಬಯಕೆಯಿಂದ ಬಂದವರು ನೀವು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೂ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳೇನು?
ಎಲ್ಲ ವಾಹಿನಿಗಳಿಗೂ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವಂಥ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಉಂಟು. ಈಗಾಗಲೇ ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರದರ್ಶನದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ ನೇರಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡದ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಿತ್ರರದ್ದು. ನಾನೀರುವಾಗಲೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಿತ್ರರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಕೋರಿದ್ದೇನೆ. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಗದಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಿತ್ರರು ನೀಡಿದಂತಹ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ನನಗೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷ ತಂದಿದೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆಯೂ ಮೂಡಿದೆ. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಂದಿದ್ದವರಿಗೆ ಬುದ್ದಿ ಕಲಿಸಿದವರೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಿತ್ರರು (ತಮ್ಮ ಜೇಬುಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಜೇಬುಗಳ್ಳತನ ಎಂದು ಉಯಿಲೆಬ್ಬಿಸಿದವರನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಮ್ಮ ಜೇಬುಗಳನ್ನೇ ನೀವು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಏನ್ರಯ್ಯ ಕಾಯ್ತೀರಿ ಎಂದೆನ್ನುವ ಬುದ್ದಿಮಾತುಗಳನ್ನು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದವರು ಮಾಧ್ಯಮ ಮಿತ್ರರೇ) ಅವರ ಸಹಕಾರ ಶ್ಲಾಘನೀಯ.
ಈ ಬಾರಿಯೂ ಪತ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮ ಗೆಳೆಯರು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸದುದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಜನರ ಮನೆ-ಮನಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತದ ಸಹಕಾರವನ್ನು, ನೆರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ನನಗಿದೆ.
ನಾಡಿನ ಜನತೆಗೆ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮುಖಾಂತರ ಯಾವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ?
ಸಂದೇಶ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕನ್ನಡತನವನ್ನು ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ಒಂದು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಮ್ಮೇಳನ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೇ ಒಳ್ಳೆಯದೇನೋ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಾವ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಇದೂ ಕೂಡ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೇ.
ಕುವೆಂಪುರವರು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ "ಎಲ್ಲಾದರೂ ಇರು ಎಂತಾದರೂ ಇರು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನೀ ಕನ್ನಡವಾಗಿರು" ಕನ್ನಡ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಎಲ್ಲರ ಎದೆಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡತನವನ್ನು ತುಂಬುವ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ತುಂಬಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಆಶಯ ನನ್ನದು. ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಈಡೇರುತ್ತದೆ.
ನಲ್ನುಡಿಯ ಓದುಗ ಬಳಗದೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು?
’ಕರವೇ ನಲ್ನುಡಿ’ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾದಂಥ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೆಲ, ಜಲದ ಬಗ್ಗೆ ಬದ್ಧತೆಯುಳ್ಳ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪತ್ರಿಕೆ. ನಾಡು ನುಡಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮನಸ್ಸುಗಳೇ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದೇ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶ. ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿಯೋ, ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆ ಇದು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಂಬಂಧ ’ನಲ್ನುಡಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಮಧುರವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.
’ನಲ್ನುಡಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಓದುಗ ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಮನವಿಯೇನೆಂದರೆ, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಕೂಡ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ’ನಲ್ನುಡಿ’ಯಿಂದಲೇ ಹರಸಿ, ಹಾರೈಸಿ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಿ, ಸಮ್ಮೇಳನದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ’ನಲ್ನುಡಿ’ಯೂ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು.
’ನಲ್ನುಡಿ’ಯ ಓದುಗರು ಶುಭವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರಬೇಕು.

ಕನ್ನಡ ಭಾರತರತ್ನ ಪಂಡಿತ್ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ




ಡಾ.ನಾಗರಾಜರಾವ್ ಹವಾಲ್ದಾರ್

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಸಂಗೀತ-ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೊಡುಗೆ ಅಂದು-ಇಂದು-ಎಂದೆಂದೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ವಚನಕಾರರು-ಹರಿದಾಸರು ನೀಡಿದ ಅಮೋಘ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜನಮನ-ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದವರು. ನಮ್ಮ ಕಲಾವಿದರಾದ ಪಂ|| ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ, ಪಂ|| ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ್, ಆರ್.ಕೆ.ಶ್ರೀಕಂಠನ್ (ಇವರಿಗೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಗೌರವ ಸಂದಿದೆ) ಮುಂತಾದವರು.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವರು. ಗದಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ರೋಣದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪಂ. ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ ಕಲಿಕೆಯ ದಿನಗಳ ನಂತರ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ. ಒಮ್ಮೆ ಪಂ.ರಾಜೀವ ತಾರಾನಾಥ (ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡದ ಸರೋದ್ ವಾದಕ) ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಜೋಶಿಯವರ ಮನೆಗೆ ಪೋನಾಯಿಸಿ, ‘ನೀವು ಇದ್ದೀರ? ನಿಮ್ಮ ಭೇಟಿಗೆ ಬರಬಹುದೆ..?’ ಅಂದರಂತೆ. ‘ಅದಕ್ಕೇನ್ರೀ, ಬಂದೆಬಿಡ್ರಿ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ, ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡೋಣ, ಊಟ ಮಾಡಿ ಸಂಜೆ ಮುಂದ ಹೋಗೀರಂತೆ’ ಅಂದರು ಭೀಮಸೇನ್‌ಜೀ. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್‌ಗೆ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿಯವರ ಮನೆ ಅಡ್ರಸ್ ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ‘ನನಗೆ ಅವರ ಮನೆ ಗೊತ್ತದರೀ, ಕರಕೊಂಡು ಹೋಗ್ತೀನಿ’ ಅಂದರು. ಪಂಡಿತಜೀ ಅವರ ಮನೆ ಬಂತು. ರಾಜೀವ್ ಅವರು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ದುಡ್ಡು ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ... ಅವನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟೆ ಬಂದುಬಿಡ್ತು. ‘ಏನ್ರೀ ನಮ್ಮ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ ಮನೆಗೆ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರೆ, ನನಗೇ ದುಡ್ಡು ಕೊಡ್ತೀರೇನ್ರೀ... ನೀವೊಬ್ಬರೇನಾ ದುಡ್ಡು ಕಂಡಿರೋದು?’ ಅಂತ ಹೇಳಿ ದುಡ್ಡು ಇಸಗೊಳ್ಳದೇ ಹೋದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್. ಇದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಭೀಮಣ್ಣನ, ಪಂಡಿತಜೀ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಝಲಕ್.
ಜೋಶಿಯವರ ಗುರುಗಳಾದ ಪಂ. ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವರೂ ಮೂಲತಃ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುಂದಗೋಳದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲಕಾಲ ಪುಣೆಯಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ, ಮರಾಠೀ ರಂಗಸಂಗೀತದಲ್ಲೂ ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡಿಗರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಔದಾರ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಅಭಿಮಾನ ಶೂನ್ಯತೆಯೋ, ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರ ಜೀವನದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ಪೋಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿವಪುತ್ರಯ್ಯ ಕೊಂಕಾಳಿಮಠ ನಂತರದ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಪಂ.ಕುಮಾರಗಂಧರ್ವ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ‘ದೇವಾಸ್’ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಂ. ಜೋಶಿಯವರು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಮರಾಠಿ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಸಂಕೇತ ಹಾಗೂ ಆದ್ಯ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದು, ಕನ್ನಡಿಗರು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವ ವಿಷಯವೇ. ಅವರು ಹಾಡಿದ ಮರಾಠಿ ಅಭಂಗ (ತುಕಾರಾಮ, ನಾಮದೇವ ಮುಂತಾದವರ ಭಕ್ತಿ ರಚನೆಗಳು) ಇಂದಿಗೂ-ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ. ನೀವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಯಾವುದೇ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿರಿಸಿದರೂ ಮೊದಲು ಕೇಳುವುದು ಭೀಮಸೇನರ ದನಿ; ನಂತರ ಘಂಟೆ ಜಾಗಟೆಯ ಸದ್ದು. ಪಂಡಿತಜೀಯವರು ಕನ್ನಡದವರೆಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ‘ಏ ಮೂಝಾ ಜೋಶಿ ಆಹೇ.." ಇವರು ನಮ್ಮವರು ಎಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಕನ್ನಡದ ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನು, ಅವರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಕೀರ್ತಿ ಸಹ ಪಂ|| ಜೋಶಿಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಗೌರವಿತ್ತೋ, ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರೀತಿ-ಅಭಿಮಾನ ಅವರ ‘ದಾಸವಾಣಿ’ಗೂ ಇತ್ತು. ಭಕ್ತಿ ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು ಪಂಡಿತಜೀ. ಒಂದು ಇಡೀ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ೪ ಗಂಟೆಯಷ್ಟು ಬರೀ ‘ದಾಸವಾಣಿ’ಯನ್ನು ದೇಶ-ಹೊರದೇಶದಲ್ಲೂ ಹಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡಿಗ ಪಂ.ಜೋಶಿಯವರು. ‘ಕರುಣಿಸೋ ರಂಗಾ..’ ಅಂದರೆ ರಂಗ ಬರಲೇಬೇಕು. ಅವರು ಹಾಡಿದ ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮಾ ಮಕ್ಕಳಿಂದ, ಹಿರಿಯರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರ ಮನ ಗೆದ್ದಿತ್ತು. ಪುರಂದರ-ಕನಕದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುನರುತ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೆಲನಾಯಕರು ಬರೀ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಂಡಿತ ಜೀಯವರು ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನವನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದರು. ಶುದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲೇ ಜೋಶಿಯವರು ಹಾಡಲೆಂದೇ ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಗೀತೆ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಬೇಂದ್ರೆ, ಜೋಶಿಯವರು ಕನ್ನಡಮ್ಮನಿಗೆ-ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಮೋಘ ಕೊಡುಗೆ.
ಜೋಶಿಯವರೆಂದರೆ ನಮಗೆ ಯಮನ್-ದರಬಾರಿ-ತೋಡಿ ಮುಂತಾದ ರಾಗಗಳ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯೆಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಕುವೆಂಪುರವರ ನಾನೇ ವೇಣೆ ನೀನೆ ತಂತಿ, ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಉತ್ತರಧ್ರುವದಿಂ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕ್ಕೂ, ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರ ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ಗೀತೆಗಳ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಸುಗಮಸಂಗೀತಗಾರನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಂತಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರ, ನಿಖರವಾದ ಪದಚ್ಛೇದ, ವಾದ್ಯಗಳ ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲದೇ ಕೇವಲ ದನಿ-ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಂದರ ಸಮ್ಮೇಳನ ಈ ಗೀತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಿನಿಮಾ ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಜೋಶಿಯವರು ಅಮೂಲ್ಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಧ್ಯಾರಾಗ ಚಿತ್ರದ ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ’ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡತಿ ತಾಯೇ ಬಾ, ಎಂತಹಾ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆ. ಉತ್ಸಾಹದ ಚಿಲುಮೆಯಾಗುವಂತ ಹಾಡುಗಳು. ಮತ್ತೆ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಪಂಡಿತಜೀಯವರು ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಪಂಡಿತ್‌ಜೀಯವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆನ್ ಕಹಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಗುರುಗಳನ್ನು ನಾ ಕೇಳಿದೆ. ‘ನೀವ್ಯಾಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಹಾಡಲಿಲ್ಲ?’ ಅಂತ. ‘ನಾವು ಹಾಡುವಂತಹ ಹಾಡು, ಹೆಚ್ಚು ಇರ‍್ತಿರಲಿಲ್ಲ’ ಅಂತ ಚಿಕ್ಕ ಉತ್ತರದಲ್ಲೇ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಗಿಸಿಬಿಟ್ರು.
ಪಂಡಿತಜೀಯವರ ಶಿಷ್ಯ, ಮಾಧವಗುಡಿಯವರ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಭೀಮಸೇನರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಧೇಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೇ ನಾನು ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಜೋಶಿಯವರ ಜೊತೆ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ, ಚೆನ್ನೈ, ಮುಂಬಯಿ, ದೆಹಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ತಂಬೂರಿ, ಸಹಗಾಯನಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಸಂಗೀತ ದೇವ ಭಾಷೆ, ವಿಶ್ವಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೇ ಆಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕನ್ನಡಿಗರು ಇಲ್ಲದ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದ ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನು ಹಾಡ್ತಿದ್ರು. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡ್ತಿದ್ರು. ಆ ಗಂಭೀರ ಮುಖಭಾವ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಧ್ವನಿ, ಸಂಗೀತ, ಅವರ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನಿರಂತರ, ಅಜರಾಮರ. ‘ಏನಪ್ಪಾ ನಾಗರಾಜ ಹೆಂಗಿದ್ದೀರಿ..?’ ಅಂತ ಅವರು ಇಂದೂ ಕೇಳಿದ್ಹಾಂಗ ಅನಿಸ್ತದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ, ಶಿಷ್ಯರ ಮೂಲಕ ಎಂದೆಂದೂ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಇದ್ದಾರ, ಇರತಾರ.ಪಂಡಿತಜೀಯವರ ೯೦ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕು, ಸಂಗೀತದ ಪಯಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಏನಂತ ಬರೆಯೋದು? ಎಷ್ಟಂತಾ ಬರೆಯೋದು...?
ಆದರೂ ‘ಭೀಮಣ್ಣ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬಾ..." ಅಂತ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಹಾಡ್ತಾ ಇರೋಣ.

ಯಾಕೆ ಮೂಕನಾದ್ಯೋ ಗುರುವೆ...

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ತಾನಸೇನ... ಈ ಭೀಮಸೇನ...




ದಿಟ

ನಿನ್ನ ವಯಸ್ಸೆಷ್ಟು?
ಹನ್ನೆರಡು
ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿ?
ಗದಗಿನಿಂದ
ಗದಗ? ಎಲ್ಲಿದೆ ಅದು?
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ..
ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಜಲಂಧರ ತನಕ ಬಂದ್ಯಾ? ಅಷ್ಟು ಹಾಡಿನ ಹುಚ್ಚು ಇದ್ಯಾ? ನಿನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಹೆಂಗ್ ಕಳಿಸಿದ್ರು?
ಓಡಿ ಬಂದೇನಿ...
ಹೀಗೆ ದೂರದ ಜಲಂಧರನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾತನ ಹೆಸರು ಭೀಮ ಸೇನ ಜೋಶಿ. ಸಂಗೀತ ಕೇಳಿದರೆ ಸಾಕು ಮೋಡಿಗೊಳಗಾದವನಂತೆ ಸ್ವರದ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಹೊರಟು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಭೀಮಸೇನ ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಧರೆಗೆ ಬಂದರೇನೊ!
ಗದಗದ ಕೀರ್ತನಕಾರರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರಿಗೆ ಮಾತು ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸರೆಗಮ ಕೂಡ ಗೊತ್ತಾಗಿತ್ತು. ತಾಯಿ ಹಾಡುವ ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಸೀದಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ವರ-ತಾಳಗಳಿಗೆ ಭೀಮಣ್ಣ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಕಿವಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಗದಗದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಅಂಗಡಿಯ ಪಕ್ಕ ಉಸ್ತಾದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ ಖಾನ್‌ರ ಬಸಂತ್ ರಾಗದ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ಈ ಕರೀಂ ಖಾನ್ ಬೇರಾರು ಅಲ್ಲ, ಮುಂದೆ ಭೀಮಸೇನರು ಮಿಂಚಲಿದ್ದ ಕಿರಾಣಾ ಘರಾಣಾದ ಜನಕರು.
ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತನ್ನ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಬೆಳೆದ ಭೀಮಸೇನ ತಾನು ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆಂದು ಊಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಗುವುದು ಬಹಳಿತ್ತು..
ಊರ ತೊರೆದು ಸ್ವರವ ಹಿಡಿದು..
ಅಮ್ಮ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ತುಪ್ಪ ಹಾಕಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮನೆ ತೊರೆದ ಭೀಮಸೇನ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಅಲೆದಾಡಿದ. ಹಾಗೇ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯಲು ಮೊದಲು ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದು ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಪುಣೆಗೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ಗೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾಧವ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಸಿಂದಿಯಾ ದರ್ಬಾರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರ ಉಸ್ತಾದ್ ಹಫೀಜ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತರು. ಮಾರ್ವಾ ಮತ್ತು ಪುರಿಯಾ ರಾಗಗಳ ಮೊದಲ ಪಾಠವಾಯಿತು.
ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಿಂದ ಭೀಮಣ್ಣನ ಪಯಣ ಕೊಲ್ಕತಾಕ್ಕೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಬಾಲಕನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೆಚ್ಚಿದ ಗಾಯಕ ಪಹರಿ ಸನ್ಯಾಲ್ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಕೊಲ್ಕತಾದಲ್ಲೂ ತುಂಬಾ ಕಾಲ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಗುರುವಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಜೋಶಿ ಪಂಜಾಬಿನ ಜಲಂಧರ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಗಾಯಕ ವಿನಾಯಕರಾವ್ ಬುವಾ ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆ ಗುರುವೇ ಧಾರವಾಡದ ಕುಂದಗೋಳದ ರಾಮಬಾವು ಕುಂದಗೋಳಕರ್. ಜೋಶಿ ಸೀದಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಗದಗಿನ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ರಾಮಬಾವು ಅಲಿಯಾಸ್ ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಗಂಧರ್ವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ..
೧೯೩೬ರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಜೋಶಿಯವರು ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲೇ ಖಯಾಲ್‌ಗಳ ಪರಿಣತಿ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದರು.
೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಗುರು ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವ ಅಲಿಯಾಸ್ ರಾಮಬಾವು ಕುಂದಗೋಳಕರ್ ಅವರ ಷಷ್ಟಿಪೂರ್ತಿ ಸಮಾರಂಭ ಜರುಗಿತು. ಅದರ ಅಂಗವಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಯೇ ಜೋಶಿಯವರ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ. ೨೪ರ ತರುಣ ಭೀಮಣ್ಣ ಯಾವ ಅಂಜಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹಾಡಿದರು.
ಇದಾಗಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ದೂರವಾದರು. ಉತ್ತರ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಸುಧೆಯ ರುಚಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿಗೆ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಘರಾಣಾದಲ್ಲೇ ಹೊರಳಾಡುವುದು ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇಸರಿಬಾಯಿ ಕೇರ್ಕರ್, ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್, ಉಸ್ತಾದ್ ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್, ಉಸ್ತಾದ್ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಸಾಹೇಬ್ ಮುಂತಾದವರ ಗಾಯನ ಕೇಳಿ ಪುಳಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ತಾವೂ ಅದರ ಜಾಡಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಛಾಪು ಒತ್ತಿದರು. ಆದರೂ ಕಿರಾಣಾ ಘರಾಣಾದಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಕರೀಮ್‌ಖಾನ್‌ರ ಗಾಯನ ಕೇಳುತ್ತಾ ಬೆಳೆದ ಭೀಮಸೇನ ಕಿರಾಣಾ ಘರಾಣಾದ ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಸಂಗೀತ ಅವರನ್ನು ಸರಸ್ವತಿಯಂತೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ರಾಗದ ವರವಂತೂ ಅಭಿಜಾತ ಸಂಗೀತಗಾರನಂತೆ ಯಾವತ್ತೋ ಅವರಿಗೆ ಒಲಿದಿತ್ತು. ಪುಣೆಯ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯ ನಂತರ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಕರೆ ಬರತೊಡಗಿತು. ವಿದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಅವರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಬಂತು. ಭೀಮಸೇನ.. ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ತಾನಸೇನರಾದರು. ಆ ತಾನಸೇನ ಹಾಡಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ. ಈ ಭೀಮ ಸೇನ ಎಲ್ಲರ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಸ್ವರದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ.
ಧೀರ ಗಂಭೀರ..
ಖ್ಯಾತ ಸಿತಾರ್ ವಾದಕ, ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘ರಾಗ-ಅನುರಾಗ’ದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಭೀಮಸೇನರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ:
“ಧೀರ, ಗಂಭೀರ, ಮುಕ್ತ ಕಂಠದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿಯವರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಗಂಭೀರವಾದರೂ ಅವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮಧುರತೆ ಇದೆ. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಮುಕ್ತ’ ಕಂಠ ಎಂದರೆ ಭೀಮಸೇನರದ್ದೆ ಎಂದು ನೀವು ಧೈರ‍್ಯದಿಂದ ಹೇಳಬಹುದು. ಅವರ ಶೈಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ. ಅವರ ಗಾನ ಗುಣಗಳು ಅನೇಕ. ಉಸಿರು ಹಿಡಿಯುವ ಕ್ಷಮತೆ, ಧೃತ ತಾನದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ, ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೊ ಎನ್ನುವ ಅವಿರ್ಭಾವ ಜೊತೆಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಮುಖ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲಿದ್ದಾರೆ ಭೀಮಸೇನ. ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕರು ಆಗಿ ಹೋದರೂ ಇಂದು ಭೀಮಸೇನ ರಸಿಕರಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ”.
ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತ ದಿಗ್ಗಜ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದಿಗ್ಗಜನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳಿವು.
ಈ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭೀಮಸೇನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಲು ಕಾರಣ ಕೇವಲ ಅವರ ಗಾಯನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಕಾರಣವೂ ಆಯಿತು. ಯಾವುದೇ ನಾಟಕೀಯತೆ, ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಅವರ ಸರಳ ಜೀವನ ಭೀಮಸೇನ ಸಂಗೀತದಷ್ಟೇ ಮೋಡಿ ಮಾಡಿತು. ಯಾರಲ್ಲೂ ಏನನ್ನೂ ಬೇಡದ, ಎಂದಿಗೂ ಸಂಯೋಜಕರನ್ನು ಕಾಡದ, ಒಳಗೊಂದು, ಹೊರಗೊಂದು ಸ್ವಭಾವವೇ ಭೀಮಸೇನರದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಗುಣ ಭೀಮಸೇನರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನಸೂರೆಗೊಂಡಿತು.
ಮನವರಿತು ಹಾಡುವ ಗಾಯಕ
ಜೋಶಿ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಇದು. ತನ್ನ ಎದುರುಗಿನ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಮನಸ್ಸು ಆರಿತು ಹಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು ಭೀಮಸೇನರು. ಅವರೊಳಗೊಬ್ಬ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನಿದ್ದ. ತನ್ನ ಎದುರು ಕೂತ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಏನು ಹಾಡಬೇಕು? ಏನು ಹಾಡಿದರೆ ಅವರ ಮನ ತಣಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರಿಯುವ ಕಲೆ ಅವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಸಿತ್ತು. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುವುದಾದರೆ ಪೈಠಣದಲ್ಲೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೦೦೦೦! ಐದು ನಿಮಿಷ ನೆರೆದವರನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಜೋಷಿ ‘ಅಭಂಗವಾಣಿ’ ಹಾಡಿದರು. ಒಮ್ಮೆ ಕರತಾಡನ. ಜೋಶಿ ಅವರ ಗಾಯನ ಸಹಸ್ರಾರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೇಲೆ ಸಮ್ಮೋಹಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.
ಮರೆಯಲಾಗದ ಹಾಡುಗಳು..
“ಮಿಲೆ ಸುರ್ ಮೇರಾ ತುಮ್ಹಾರಾ..” ಗೀತೆಯನ್ನು ದೇಶದ ಏಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆಂದು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಗೀತೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದುದೇ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ ಅವರಿಂದ. ಇಂಥ ಇನ್ನು ಅನೇಕ ಗೀತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೀಮಸೇನರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಉಳಿಯುವಂತಾಗಿದೆ. ಸಂಧ್ಯಾರಾಗ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ನಂಬಿದೆ ‘ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆ..’, ಶಂಕರ್‌ನಾಗ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾವಿರೋದು ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ‘ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ...’ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಅಲ್ಲದೆ ‘ಯಾಕೆ ಮೂಕನಾದೆ...’, ‘ಕರುಣಿಸೋ ರಂಗ...’, ‘ಕೈಲಾಸವಾಸ..ಗೌರೀಶ ಈಶ..’ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು.. ಜೋಶಿ ಅವರ ನೆನಪಿನೊಂದಿಗೆ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಭಾರತರತ್ನ ಪಡೆದ ೨ನೇ ಕನ್ನಡಿಗ
ಸರ್ ಎಂ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನಂತರ ಭಾರತರತ್ನ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ೨ನೇ ಕನ್ನಡಿಗ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಈ ಗೌರವ ಸಂದಿತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರದ ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ಜೋಶಿ. ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಪಂಡಿತ್‌ರವಿ ಶಂಕರ್, ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾಖಾನ್ ಮೊದಲ ಮೂವರು. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು ಹಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳೇ ಆಗಿದ್ದವು.
ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡಿರು, ಏಳು ಮಕ್ಕಳು
ಜೋಶಿಯವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡಿರು. ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಸುನಂದಾ ಕಟ್ಟಿ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ವತ್ಸಲಾಬಾಯಿ. ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸದ ವೇಳೆ ಮನೆಯವರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಜೋಶಿ ತಮ್ಮ ಸೋದರ ಮಾವನ ಮಗಳಾದ ಸುನಂದಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ಇದಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದ ವತ್ಸಲಾರ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು. ಈ ಮದುವೆಗೆ ಮನೆಯವರ, ಆಪ್ತರ ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಆದರೂ ಅದಾವುದನ್ನು ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ವತ್ಸಲಾರನ್ನು ವರಿಸಿದರು.
ಸುನಂದಾ ಜೋಶಿ ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮವಿತ್ತರು. ವತ್ಸಲಾ ಅವರು ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ಸುನಂದಾ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ, ವತ್ಸಲಾ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.